Monica Heikoop

over onderwijsinnovatie en vernieuwingsprocessen

De competente rebel van Bussemaker

tegenstrijdigheid Contradictio in terminis …. Competent in het huidig onderwijsstelsel betekent  “aan de opgelegde en/of juiste eisen voldoen”. En als er iets is waaraan een rebel niet wil voldoen is de gestelde eisen. Kortom, Bussemaker verwacht van een student dat hij netjes tussen de lijntjes kleurt én kritisch, creatief en tegen de heersende wetten in handelt.

De reacties in de media waren er dan ook naar. Zo gaf Tessa de Vet (19) in de Volkskrant van 9 oktober Als competente rebel zeg ik NEE tegen Bussemaker haar ongezouten maar goed onderbouwde mening. Zij laat zien waar de hedendaagse student allemaal aan moet voldoen en straks met het leenstelsel helemaal in een harnas komt te zitten. Een rebel heeft volgens haar ruimte nodig om zich te ontwikkelen op een zelfgekozen weg. Dat is in het huidig hoger onderwijsstelsel vrijwel onmogelijk. Alles ligt vast, eisen, toetsing, curricula, competenties, profielen, noem maar op. Je moet wel van hele goede huize komen om je eigen weg te kiezen en daarbij (zeker in de toekomst) een goed gevulde beurs hebben. Voor dwarsdenkers (rebellen) is flexibiliteit een must, evenals ruimte om te twijfelen. De autoriteit van de docent in twijfel mogen trekken en met een onderbouwde mening respect opbouwen. Dan kweek je de voorwaarde tot vooruitgang, dan kom je verder in plaats van dat je stilstaat.

Ik ben het helemaal eens met Tessa. Ik denk dan aan de glorieuze acteurs, die van de toneelschool getrapt zijn, de beroemde cabaretiers die de kleinkunstacademie nooit hebben afgemaakt en de belangrijke musici van hun tijd die het conservatorium niet hebben doorlopen.

epke Hetzelfde geldt nogal eens voor topsporters. Als je niet de geplaveide weg bewandelt en je eigen trainingsopbouw en trainer kiest, dan kom je nogal eens verder dan wanneer je in het keurslijf van de sportbond blijft. Natuurlijk heb je daar ook een dosis talent en discipline voor nodig. Het is wel opvallend dat de echte top vaak op rebelse manier daar gekomen is. Ook in de wetenschap is dat maar al te vaak gebleken. Als Einsteineinstein niet zo eigenwijs was geweest en vol twijfel én doorzettingsvermogen had door geploeterd of de gebroeders Wright, en zo zijn er vele voorbeelden, dan had de wereld er nu heel anders uit gezien.

Ook de grote kunstenaars gingen veelal hun eigen experimentele weg, of het nu schilderkunst, beeldhouwwerk of schrijverschap is. Een trend zetten, prestaties leveren die boven het maaiveld uitkomen: het komt voort uit rebellie, kritisch zijn over de gevestigde orde, geloven in eigen resultaat, maar ook twijfelen, perfectionistisch werk willen afwerken, geen genoegen nemen met minder, doorzetten tot een oplossing gevonden is.

En dat is onmogelijk om dit van een student te verwachten, die in 3 of 4 jaar zijn studie moet afronden, schulden opbouwt, aan de hoge verwachtingen van de maatschappij moet voldoen en dan ook nog eens een eigen leven moet opbouwen.

De studenten die hier tegen in durven gaan, dat zijn misschien de Einsteins van de toekomst!

In de dagelijkse praktijk op mijn opleiding zijn er nogal eens studenten die steevast vragen wat de docent precies van hun verwacht, dan kunnen zij het op die manier aanleveren en halen zij naar hun zeggen een voldoende.

Ik probeer de student uit te dagen mij te verrassen en te laten zien wat hij of zij er van wil maken. De gestelde eisen zie ik als een minimum en als voorwaarden om te laten zien dat je de stof beheerst. Het is aan de student om zijn eigen aandeel goed onderbouwd te laten zien, liefst met betrokkenheid tot het onderwerp en de getoonde bereidheid om een stapje meer te doen. “Eigen grijze hersencellen gebruiken”  is een gevleugelde uitspraak van mij geworden. Evenals: “je hoeft mij niet te pleasen, je zit hier voor jezelf. ” Ik probeer uit te dagen tot kritisch beschouwen, verbanden te leggen tussen diverse onderdelen van de opleiding en daarbuiten, zodat de context waarom studenten iets moeten kunnen of kennen snappen. Dat ik daarmee geen 100% score heb, dat snap ik. Ik kijk naar wat ik wel bereik, niet naar wat ik niet bereik.

Ik hoop dat ik hier een klein beetje kan bijdragen aan de  inspiratie voor de student, zodat die met mateloze interesse in en buiten het vakgebied aan de slag gaat  en daarmee ruimte biedt aan het ontwikkelen van de eigenheid van de student. (Met dank aan Tessa voor haar inspirerende artikel!)

Advertenties

Enkel berichtnavigatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: