Monica Heikoop

over onderwijsinnovatie en vernieuwingsprocessen

Archief voor de categorie “LA3 inhoudelijk”

Inspiratie

Gisteren was een zeer inspirerende dag. Ik ben de dag begonnen met een tweetal gesprekken met de afdeling Aansluiting MBO-HBO en Concernstrategie over de eerste grove analyse van mijn onderzoek. Ik was op zoek naar de nieuwste gegevens en inzichten uit de informatie vanuit die twee afdelingen en ik wilde mijn bevindingen graag aan hen voorleggen en spiegelen aan de meer algemene HR gegevens. Dat leverde weer een schat aan nieuwe informatie op, die ik goed kan gebruiken om mijn “cijfer-hoofdstuk” te kunnen schrijven. Vooral trends, bepaalde correlaties, richtingen in beleid en wetgeving zijn daarbij voor mij zeer interessant.  Kortom: veel inspiratie opgedaan, wat weer veel energie geeft.

’s Middags samen met Karen een training verzorgd over adviseren, communicatiestijlen en weerstand aan mijn mede-studenten van de MLI. Het was goed voorbereid door de deelnemers. Het heeft veel eye-openers opgeleverd, er is veel gelachen en er zijn acteertalenten ontdekt. Ik ben weer geïnspireerd door de reacties van de deelnemers en ook ik heb er in mijn rol weer veel van geleerd. Ook hier krijg ik weer veel energie van. En niet in de laatste plaats door de samenwerking met Karen én de mogelijkheid die mij is geboden vanuit MLI om mijn aanbod ook daadwerkelijk te mogen uitvoeren. Kortom: top.

Het was vandaag daarom weer even landen in de werkzaamheden die gisteren zijn blijven liggen, het nakijkwerk, de toetsmatrijzen en voorbereidingen voor de dag van morgen. Maar ook dat heeft weer veel opgeleverd, zoals constructief overleg over het proces rondom stage (handleiding, cmi-campus, werkverdeling en afstemmen). Soms denk ik wel even: o ja dat moet ook nog, maar aan het eind van de dag kijk ik vooral naar wat gedaan en bereikt is. Want morgen is er weer een dag!

 

Mijn product voor LA3 tot de advisering….

Zoals bekend moet er voor het derde leerarrangement een paper worden geschreven. De eerste versie is in zeer beperkte kring (leerteam) via Google Docs uitgezet. Dit is dus de tweede versie, waarin de feedback van mijn leerteamleden is verwerkt. Dit product wil ik graag voordragen ter nominatie voor de bespreking van 27 november. Een beetje vroeg ingediend misschien, maar ik kan op dit moment even niet verder, omdat ik in afwachting ben van wat resultaten die ik wil verwerken in de kritische analyse. En daarbij weet ik dat ik voor aanstaande vrijdag geen tijd meer zal hebben voor dit specifieke onderdeel. En voordat ik het in de drukte van alledag vergeet, daarom maar meteen aangeboden.

De oplettende lezer zal opmerken dat er her en der nog wat gele markeringen staan, daar moet nog informatie worden ingevuld. Verder wil ik nog meer literatuur er in verwerken, maar ook daar moet ik nog een slag maken. En de laatste opmerking: de eerste pagina in de paarse letter hoort niet bij de paper, maar bevat voor mij een aantal punten die ik niet mag vergeten!

De vragen die ik heb en waar ik  graag feedback op krijg zijn:
1. kun je de lijn van de paper volgen? Zo ja, wat vind je goed, zo nee, wat zijn dan punten om te veranderen?
2. Wat vind je van de opbouw van het verhaal?
3. Mis je belangrijke informatie met name in de toepassing van de modellen?
4. Wat vind je van het niveau van het kritische element in de analyse?
5. Welke tips heb je voor me om de kwaliteit van deze paper te verhogen?

Iedereen, ook buiten de MLI, wordt van harte uitgenodigd om feedback te geven.
Juist van mensen die het helemaal blanco lezen komen soms de grootste eye-openers! Alvast bedankt voor de moeite!

Opzet paper voor kritische analyse van het proces van het invoeren van de onderwijsvernieuwing binnen de deeltijd

Leerstijlen en leervoorkeuren, wat is het verschil?

Ik heb kennis genomen van de voorbereiding op de komende les Homo Zappiens. Ik heb een aantal (wellicht enigszins kritische) vragen en opmerkingen. Het betreft een ingekorte(vooral inhoudelijk interessante) reactie van mij op de blog van MLI3, met als toevoeging mijn eigen mening over het onderwerp!
De discussie over leerstijlen en leervoorkeuren:
In hoeverre de leerstijlen (van Vermunt) nog houdbaar zijn in een nieuwe onderwijsomgeving, is een aardige invalshoek. Twee argumenten wil ik daar in meegeven: er kunnen naast de bestaande leerstijlen nieuwe leerstijlen ontstaan en gezien het feit dat nog veel onderwijssituaties niet echt innoverend zijn, denk ik dat de bestaande leerstijlen nog een brede basis voor bestaansrecht hebben.

Liefde voor leren gaat uit van Leervoorkeuren bij vooral werknemers in organisaties waarin veranderingen plaatsvinden. Afgeleid van onder andere de verschillende manieren waarop in de organisatie met vernieuwingen wordt omgegaan. Oftewel de Kleurentheorie van de Caluwé. Sterker nog: Manon Ruijters combineert in haar proefschrift vele theorieën over leren en komt dan tot een nieuw model. En daarom kunnen de termen leerstijlen en leervoorkeuren niet door elkaar worden gebruikt.
Er is nog geen transitie naar het onderwijs gemaakt, dus niet 1 op 1 toepasbaar op leerlingen/studenten. Omdat ik daar zelf met name in geïnteresseerd was in verband met mijn onderzoek, heb ik daar met Manon Ruijters over gemaild. Zij gaf aan dat zij nog niet zover was. Wel dat een ander promotieonderzoek nu nieuwe leervoorkeuren aan het onderzoeken is. Het fijne weet ik daar niet van, maar ik leid er uit af, dat het nog een dynamisch onderwerp is, waar nog veel ontwikkeling in zal plaatsvinden.
Met name is het situgram en cognigram met bijbehorende verklaringen nog niet toegepast in het (Hoger) onderwijs en valt dus nog niet aan te geven in hoeverre conclusies in werksituaties over te zetten zijn in onderwijssituaties.
Alleen als je het situgram nu wil inzetten binnen bijvoorbeeld de medewerkers binnen het onderwijs om vernieuwingen door te voeren, heeft volgens mij de discussie van aanstaande dinsdag meerwaarde voor de deelnemers. Maar dat punt kon ik niet vaststellen uit de informatie van Sia.

Het boek Liefde voor Leren blijft niet beperkt tot het gebruik van het situgram en cognigram   Het geeft een uitgebreid beeld hoe medewerkers handelen in veranderingssituaties. Daar ligt de essentie. En is daarom absoluut een toevoeging aan de meer op organisatiegerichte managementboeken waar veel managers hun informatie uit halen.

in pdf: http://diejoostdejong.files.wordpress.com/2012/01/leervoorkeurentest_twijnstra_gudde1.pdf

Het is te hopen dat er op de korte termijn een start wordt gemaakt met de transitie van leervoorkeuren naar het Hoger onderwijs, zodat er ook meer aansluiting plaatsvindt tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Want laten we wel zijn: de leerstijlen van Vermunt worden vooral gebruikt in onderwijsland en nauwelijks daarbuiten. Het zal absoluut van meerwaarde zijn als in het onderwijs en op de arbeidsmarkt de leervoorkeuren vaker als uitgangspunt worden gebruikt om studenten en werknemers effectief te laten leren. Maar dat zal voorlopig wel een illusie zijn!

In de blog van Wilfred Rubens wordt alvast een poging gedaan om de leervoorkeuren te koppelen aan e-learning, dus het begin is er ! Lees het in de volgende blog uit december 2011:

Blog wilfred Rubens over eleervoorkeuren

 

Materiaal voor het college over advisering van 20 november aanstaande

In onderstaande uploads de voorbereidingsopdrachten en bijbehorende artikelen voor het college over advisering op 20 november aanstaande. Ook staat in het kort de opbouw aangegeven, zoals die is besproken met Bartel en Jeroen.

College Adviseren in onderwijssituaties

Samenvatting Caluwe – Leren veranderen

Verandermanagement in geuren en kleuren

Waarombegrijpjemeniet_samenvatting 

De laatste samenvatting omvat informatie over het omgaan met andere communicatiestijlen vanuit je eigen perspectief. Het is ter voorbereiding interessant om in de test op http://www.gitp.nl ook de vragen voor je (beoogde) gesprekspartner in te vullen, zodat je inzicht krijgt in hoe je met een zo hoog mogelijk effect een advies kunt geven.

In de laatste pdf staan de dia’s, die inzicht geven in de achtergrondinformatie, die je nodig kunt hebben voor de voorbereidingsopdracht.

Les masterstudie adviesvaardigheden

Als er vragen zijn, stel ze!!

De balans van afgelopen week én een vooruitblik!

Om met de leuke dingen te beginnen: ik heb mijzelf gehouden aan de afspraak om ook zeker te ontspannen en genieten de afgelopen week! Woensdag een lekker dagje sauna en donderdag en vrijdag naar de Veluwe: lekker wandelen in de bossen, heerlijk eten en slapen in De Zwarte Boer met Tim, heel fijn! Het resultaat? Zie onderstaande foto’s!

     

De rest van de week liep op sommige punten zoals gepland en andere punten helemaal niet. Maar al met al een tevreden gevoel over wat ik heb kunnen doen. In mijn eerdere blogs afgelopen week is daar al resultaat van te zien geweest.

Door diverse omstandigheden is het van de analyse van mijn gegevens niet echt gekomen. De respons van zowel de vierdejaars als de reguliere studenten eerste jaars was helaas te weinig. De vierdejaars enquête heb ik met een herinneringsmailtje met de link maandag opnieuw uitgezet, waarbij ik nu constateer dat dit naar alle waarschijnlijkheid goed gaat komen. De teller staat nu op 56 (van de 170), een goed aantal om een vergelijking met 45 studenten van de MBO verkorte route te kunnen maken. En met een beetje hulp van mijn collega’s en het feit dat morgen de vakantie is afgelopen, komt dit voor de deadline van 31-10 nog wel iets hoger uit. Helaas ging het met de respons van de reguliere eerstejaars studenten helemaal niet zoals gedacht. De twee (halve) groepen die waren aangeschreven via de slb-coaches, hebben nauwelijks gereageerd. De eerder geplande plenaire invulsessie kon helaas niet doorgaan, vandaar waarschijnlijk de lage respons.

Het plan B was om deze eerstejaars allemaal aan te schrijven en via Osiris de mailadressen hiervoor bij elkaar te halen. Mijn uitstelgedrag van maandagavond leidde ertoe dat ik dit nog niet heb kunnen doen, want sinds 23 oktober is Osiris niet meer in de lucht. Mijn hoop is dat morgen alles weer ok is, zodat ik met enige vertraging de mail alsnog kan versturen. Ook van deze groep wil ik van minstens 50 studenten de enquête terug. Met een deadline van 4 november moet het toch nog goed komen!

Mijn tweede actiepunt: de opzet voor de paper van LA3 heb ik niet uitgevoerd, dat komt aanstaande dinsdag. Wat ik wel heb gedaan is een opzet voor de vragenlijst aan mijn collega’s, het uitwerken van het interview met een stakeholder en het zoeken naar meer literatuur over de onderwerpen die in mijn paper aan de orde komen. Denk daarbij aan: (nog) meer achtergronden over assessments en keuzes daarin, teamleren, innoveren (proces), digitale didactiek en veranderingsprocessen (begeleiden). Kortom, anders dan voorgenomen, maar toch zeker opgeschoten! Want daarbij 20 nieuwe bronnen gevonden! Ff doorlezen dus 😉

In plaats van een opzet voor LA3 heb ik het stramien voor mijn scriptie gemaakt, met daarin ook de rubric opgenomen, zodat ik mijn opzet kon vergelijken met de eisen vanuit de Master. En daarop mijn stramien dus enigszins heb aangepast!

De samenvattingen van “aan de slag met competenties”, Fullan en “vernieuwing in het onderwijs” volgen in een nadere blog.

                                       

De samenvattingen van “Leren van innoveren”, Hattie”,”Het geheim van de trainer”en Visual meetings zijn te lezen in voorafgaande blogs.

Over de genoemde boeken “De canon van het leren” en  “Activerend opleiden” kan ik zeggen dat ik die nog niet gelezen heb, maar wel gebruikt heb om literatuur te vinden voor zowel LA3 als mijn onderzoek. En ook “Liefde voor leren” heb ik daar op gescand. En dat heeft ongeveer 80 nieuwe bronnen opgeleverd voor diverse onderdelen van studie en werk! Dat mede dankzij het boekje: De Google code, waarin hele handige tips om effectief te zoeken in allerlei bronnen. Een aanvraag voor diverse artikelen ligt bij de mediatheek.

Interessant is om te zien welke werken regelmatig terugkomen én wat ik daar al van weet of in ieder geval heb gelezen!

Dat er daardoor een aantal boeken is blijven liggen, dat is dan even niet anders.

De uitdagingen voor de komende twee weken zijn kort samen te vatten:

  1. alle literatuur bekijken op bruikbaarheid voor onderdelen van mijn studie, dan wel ophalen/reserveren bij de mediatheek of wachten tot het aangevraagde artikel binnenkomt.
  2. Kopieën maken van relevante literatuur.
  3. Overzichten aanvullen met juiste bronnen en elementen die in een specifiek stuk voorkomen en samenvattingen maken van relevante literatuur.
  4. Onderzoek morgen opnieuw uitzetten onder reguliere eerste jaars.
  5. Volgend weekend + week  een nieuwe poging doen om een eerste analyse te doen van de gegevens die dan binnen zijn. Daarover dan gesprek met opleidingsmanager.
  6. Aanstaande dinsdag opzet maken voor LA3 en eerste stukken schrijven op basis van de informatie die ik tot dan heb.
  7. Start maken met de  integratie-opdracht.

Kortom: genoeg te doen om mij niet te hoeven vervelen!

                  

Vervolg van leren van innoveren

Na het bestuderen van de twee cases “Opleidingdschool en Fysio Expererience Labs” ben ik tot de conclusie gekomen dat het erg ver gaat om dit proces in deze blog te bespreken. Beide processen geven aan dat er sprake is van individuele successen en missers, die ook weer verband houden met de teamprocessen en uiteindelijk in welke mate de innovatie succesvol of niet is geweest. De conclusie die ik er uit trek is dat welk veranderings/innovatietraject dan ook, op dit moment even beperkt tot het onderwijs, alle ontwikkelingen (individueel, team, wisselwerking etc) serieus moeten worden besproken met alle betrokkenen om zo alles goed in de picture te kunnen houden en daarmee de kans op succes te vergroten. Tevens is op te merken dat daar in de dagelijkse praktijk niet of nauwelijks tijd voor wordt uitgetrokken, waardoor innovaties op zijn hoogst ten dele kunnen worden uitgevoerd.

Top/down en bottum/up kunnen en moeten goed samengaan. Goed luisteren en verwachtingen afstemmen is uiterst belangrijk!

Op pagina 404 van het proefschrift wordt gesteld : “het innoveren van het eigen onderwijs is voor bijna niemand een feest geweest, en voor bijna iedereen een louterende ervaring. Het samenwerken met collega’s heeft voor veel docenten onderlinge steun opgeleverd en tegelijkertijd viel het afscheid nemen van de autonomie velen zwaar. ”  “het leren van innoveren is niet gemakkelijk. Het is een energierovend, emotioneel en pijnlijk proces ….”

Op pagina 416 worden aanbevelingen voor het onderwijs gedaan.  Heel kort samengevat komt het  hier op neer:

  • Draagvlak (docenten hebben de behoefte het onderwijs te verbeteren)
  • Gedeeld begrip voor vernieuwing
  • Facilitering van docenten (in tijd en scholing)
  • Stimulering van het gesprek tussen docenten (over visie en middelen)
  • inclusieve vernieuwingsorganisatie (iedereen betrokken!)
  • Trekkers (leiderschapskwaliteiten), luisteren naar volgers, heroverweging van kaders, gezamenlijkheid en teamontwikkeling
  • Acceptatie en coachen van tegenstellingen
  • Balans tussen bottum/up en top/down
  • Luister als management naar ervaring van docenten
  •  Neem tijd en ruimte voor reflectie en evaluatie

Wanneer ik dit vertaal naar de vernieuwing van het curriculum van onze opleiding of het invoeren van harmonisatie voltijd=deeltijd, denk ik dat aan een aantal punten wel tegemoet wordt gekomen en dat op een aantal punten nog zeker actie kan worden genomen. Daarbij ga ik er vanuit dat alle betrokkenen een succesvolle vernieuwing voor ogen staat! Dat niet de gehele werkwijze zoals beschreven in het proefschrift zal worden gebruikt, lijkt me helder. Zoals eerder aangegeven is daarvoor heel veel tijd en ruimte nodig, zal het proces sneller moeten verlopen om in de beperkte tijdsspanne te kunnen realiseren. Er spelen teveel andere factoren mee om een ideale situatie zoals in het proefschrift beschreven te creëren.

Als ik de vergelijking trek naar vernieuwingsprocessen buiten het onderwijs, komen bovenstaande punten helemaal niet vreemd voor om een innovatie succesvol te laten zijn. Een vernieuwings- of veranderingsproces zal altijd gepaard gaan met weerstand, een (al dan niet heftig)  leerproces, externe omstandigheden waarom een innovatie uiteindelijk wel, gedeeltelijk of niet slaagt. Ook Fullan en Teune, maar ook Weggeman laten dit heel duidelijk zien in hun visie.

Kortom: zeer nuttig om te lezen, verbanden te leggen met andere literatuur en eigen praktijk.

Reacties zijn welkom!

 

Aan de slag met competenties

In eerste instantie heb ik dit boek gelezen voor LA3 en LA5, om de informatie over onderwijsvernieuwing en in het kader van mijn onderzoek te kunnen gebruiken en duiden.

Al lezende kwam ik er achter, dat dit boek veel informatie bevat op basis waarvan keuzes voor het eigen, nieuw te ontwikkelen, curriculum voor de opleiding gemaakt zouden kunnen worden.

Deels zijn er natuurlijk keuzes gemaakt. Maar van welke onderwijskundige visie en didactisch concept we in de toekomst gebruik van kunnen maken, daar biedt deze literatuur veel stof tot nadenken en discussie voor. We zullen zien morgen in de bijeenkomst van de curriculumcommissie. Het heeft mij in ieder geval  veel inzicht gegeven in wat we doen, waarom en hoe we dit nu doen en waar dat dan vandaan komt.

Daarnaast zijn natuurlijk veel ontwikkelingen gaande in het onderwijs als blended learning, zowel voor deeltijd als voltijd, digitalisering, gebruik van smartphones, laptops etc.

En dan heb ik het nog niet eens over de noodzaak om aan te sluiten bij alle ontwikkelingen in het beroep en in het HBO in zijn algemeenheid!

Kortom, het boek biedt een goede basis, interessante uitgangspunten en onderwerpen voor discussie voor zowel mijn studie als mijn werk! Geweldig!

voorlopige grosslijst literatuur voor LA3 en LA5

Ik heb maar weer eens een lijstje gemaakt met literatuur die ik verzameld heb over onderwijsvernieuwing (LA3)en studiesucces (LA5), de twee onderwerpen waar ik nu mee bezig ben. Ik merk dat ik al gerichter aan het zoeken ben, in meer bronnen. Dat levert een schat aan informatie op, die gescand zal moeten worden op bruikbaarheid, betrouwbaarheid en bron van bewijs. Als iemand aanvullende suggesties heeft op deze twee onderwerpen, toegespitst op het HBO/WO, dan houd ik mij aanbevolen. Van beleidsstuk tot wetenschappelijk artikel of proefschrift, blog of analyses, ik hoor het graag!

Verzamelliteratuurlijst LA5 en LA3

En weer een boek ….

In het onderwijskundig handboek met als titel: Vernieuwing in het Hoger Onderwijs staan veel onderwerpen die de basisvormen voor vernieuwing in het HO.

Het boek is echter al uit 2006. Het leuke daaraan is dat je ziet, hoe snel de wereld verandert en met name de rol van ELO, ICT en werkvormen. Maar ook wat er terecht is gekomen van flexibilisering in het HO en  wat de achtergronden zijn van rendementsverbeteringen.

In het licht van de discussie vanmiddag én het artikeltje in Onderwijsinnovatie (september 2012) een aardige context wat er eigenlijk allemaal komt kijken bij het verbeteren van rendementen en welke invalshoeken er allemaal zijn.

In het boek ook onderwerpen als kwaliteitszorg en accreditatie, docentcompetenties in het vernieuwde HO. Het geeft een goed inzicht in wat er tot 2006 allemaal in de pijplijn zat, waar ideeën over waren en wat daar van terecht is gekomen of op een andere manier het onderwijsveld heeft bereikt.

Met de wetenschap dat 70% van alle innovaties in het onderwijs ergens sneuvelen of mislukken zeker de moeite waard om weer eens te beseffen wat nodig is om vernieuwingen wel te laten slagen!

Artikelen over Hattie en zijn meta-analyses, ter info en overdenking ……

Een aantal links naar informatie over het boek van Hattie: kritische reviews, samenvattingen en meningen. Misschien kan een van deze artikelen als thema besproken worden? Ik denk dat er heel veel stof tot nadenken en kritische beschouwen zit in het boek van Hattie.

http://www.nzei.org.nz/site/nzeite/files/misc%20documents/Invisible_Learnings.pdf

http://www.learningandteaching.info/teaching/what_works.htm

http://erikbolhuis.net/wp-content/uploads/2011/05/100428-Boekbespreking-Visible-Learning-Hattie.pdf

http://akoaotearoa.ac.nz/mi/download/ng/file/group-4/n3469-the-black-box-of-tertiary-assessment—john-hattiepdf.pdf

http://www.eduweb.vic.gov.au/edulibrary/public/publ/research/publ/Researcharticle_visible_learning.pdf

http://www.slideshare.net/sozio/visible-learning

Er is keus genoeg om dieper op de uitkomsten van de meta-analyses van Hattie in te gaan. Vanuit het perspectief van empowerment van professionals zeer interessant! Dus ik hoop hiermee de discussie een beetje op gang geholpen te hebben! 😉

 

Berichtnavigatie

%d bloggers liken dit: